Neidio i'r prif gynnwy

Myfyrdodau o cynhadledd Ymchwil, Arloesi ac E-Lyfrgell IGDC

31 Gorffennaf 2026

Yn ddiweddar, daethom â dros 100 o gydweithwyr o bob cwr o GIG Cymru ynghyd ar gyfer ein cynhadledd ar y cyd ar Ymchwil, Arloesi ac e-Lyfrgell.  

O'r eiliad y dechreuodd y diwrnod, roedd yna ymdeimlad gwirioneddol o egni yn yr ystafell ac ar-lein. Daeth pobl yn barod i rannu syniadau, dysgu oddi wrth ei gilydd a gwneud cysylltiadau.  

Un o'r pethau a safodd allan fwyaf oedd pa mor bell yr ydym wedi dod dros y flwyddyn ddiwethaf o ran dod â'n gwaith yn agosach at ein gilydd. Ar draws timau Ymchwil, Arloesi, ac e-Lyfrgell GIG Cymru, rydym wedi bod yn gweithio'n llawer mwy cydweithredol ac rydym eisoes yn gweld y manteision. 

Rydym yn creu cysylltiadau cryfach rhwng tystiolaeth, gwybodaeth ac arloesedd, yn datblygu ein perthnasoedd â’n partneriaid ac yn meddwl yn fwy ar y cyd am yr heriau rydym yn ceisio eu datrys. Mae llawer o'r cynnydd hwnnw wedi dod drwy sgyrsiau bob dydd, dysgu ar y cyd a phobl yn cydweithio i ddod o hyd i atebion. 

Canolbwyntio ar effaith 

Thema allweddol drwy gydol y dydd oedd effaith. 
Mae galw cynyddol yn amlwg ar draws GIG Cymru am gymorth ymchwil, gwybodaeth ac arloesi, sy'n wirioneddol galonogol. Ond ochr yn ochr â hynny daw disgwyliad clir ein bod yn dangos y gwahaniaeth y mae ein gwaith yn ei wneud. 

Clywsom rai enghreifftiau rhagorol o sut mae data yn cefnogi ymchwil, yn helpu i lunio gwasanaethau ac yn galluogi gwneud penderfyniadau gwell. Dyna lle mae angen i ni ganolbwyntio, gan sicrhau bod y gwaith a wnawn yn arwain at fanteision pendant i staff, cleifion a gwasanaethau ledled Cymru. 

Yn dathlu 20 mlynedd o e-Lyfrgell GIG Cymru

Rhoddodd y gynhadledd gyfle inni hefyd ddathlu 20 mlynedd o e-Lyfrgell GIG Cymru, a oedd yn teimlo'n arbennig iawn. 

Roedd clywed Bernadette Coles, llyfrgellydd GIG sydd wedi ymddeol, yn siarad mor angerddol am hanes y gwasanaeth yn ein hatgoffa o faint y mae wedi esblygu dros y blynyddoedd. Mae'r hyn a ddechreuodd fel gwasanaeth a oedd yn canolbwyntio'n bennaf ar fynediad at adnoddau wedi dod yn rhan hanfodol o gefnogi gwneud penderfyniadau clinigol, dysgu a gwelliant ar draws GIG Cymru. 

Mae'n amlwg y bydd yr e-Lyfrgell yn parhau i esblygu. Nid yw bellach yn ymwneud â darparu mynediad at wybodaeth yn unig; mae'n ymwneud â helpu pobl i ddod o hyd i'r wybodaeth gywir ar yr amser cywir, eu cefnogi pan fydd ei hangen arnynt a chwarae rhan gynyddol bwysig o fewn system wybodaeth ehangach ar gyfer GIG Cymru. 

Roedd ymrwymiad gwirioneddol i gydweithio ledled Cymru, gan wneud gwell defnydd o wybodaeth, tystiolaeth a data, a pharhau i wella'r cymorth a ddarparwn i wasanaethau. Mae'r teimlad hwnnw o gydweithio ac uchelgais ar y cyd yn rhoi hyder mawr i mi ynglŷn â'r hyn y gellir ei gyflawni. 

Edrych i'r dyfodol 

Wrth edrych ymlaen, roedd yna ymdeimlad gwirioneddol o fod eisiau adeiladu ar yr hyn sydd eisoes yn gweithio a'i gwneud hi'n haws i bobl gymryd rhan. Daeth llawer o sgyrsiau yn ôl at symleiddio mynediad, boed hynny'n dod o hyd i'r llwybr cywir i ymchwil ac arloesi, neu'n ei gwneud hi'n gynt ac yn haws defnyddio data, gwybodaeth a thystiolaeth mewn gwaith o ddydd i ddydd. Mae cydweithio yn parhau i fod yn allweddol, ond felly hefyd sicrhau bod ein gwasanaethau'n teimlo'n reddfol, yn ymatebol ac yn wirioneddol ddefnyddiol. 

Roedd digon o ddiddordeb hefyd yn sut y gall data, offer digidol, a deallusrwydd artiffisial gefnogi hyn. Roedd demo LibKey Nomad yn enghraifft wych o rywbeth ymarferol sy'n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol, gan helpu pobl i gael gafael ar dystiolaeth yn gyflym. Ochr yn ochr â hynny, roedd ffocws cryf ar sicrhau bod staff yn teimlo'n hyderus wrth ddefnyddio'r offer hyn, gyda'r cymorth cywir yn ei le. Roedd mynediad agored yn teimlo fel maes lle mae gennym ni fomentwm eisoes yn dilyn cyhoeddi'r Astudiaeth Ddichonoldeb Mynediad Agored, ond mae angen iddo fod yn fwy cydgysylltiedig ac ymarferol nawr fel bod cyhoeddi'n agored yn dod yn norm.  

O ran deallusrwydd artiffisial, roedd y neges yn glir, potensial enfawr, ond mae angen ei ddefnyddio'n feddylgar, gydag ymwybyddiaeth dda o ansawdd, cyfyngiadau a hawlfraint, fel ei fod yn cefnogi yn hytrach nag yn disodli meddwl beirniadol gan ddefnyddio’r canllawiau ym mholisi Defnydd Deallusrwydd Artiffisial ar gyfer Darganfod a Defnyddio Gwybodaeth yr e-Lyfrgell.  

Diolch i bawb a gymerodd ran yn y gynhadledd ac a gyfrannodd at y trafodaethau drwy gydol y dydd.  

Os hoffech chi gael rhagor o wybodaeth am Ymchwil ac Arloesi, gwasanaethau e-Lyfrgell neu gael mynediad at adnoddau, ewch i'n tudalennau gwe: 

Ymchwil ac Arloesi ac E-Lyfrgell GIG Cymru neu cysylltwch â ni drwy e-bost DHCW_R&I@wales.nhs.uk ac elibrary@wales.nhs.uk.

Dilynwch ni: