Blog: Oes mewn Bydwreigiaeth: anrhydeddu'r gorffennol, llunio'r dyfodol

Anne Watkins, Arweinydd Gwybodeg Glinigol Mamolaeth

Bydd mis Gorffennaf yn nodi diwedd pennod sydd wedi llunio fy mywyd am fwy na phedwar degawd. Rwyf wedi treulio 40 mlynedd yn y GIG, gan gynnwys 36 mlynedd fel bydwraig, ac wedi cael cipolwg gonest o’r sedd flaen ar ddynoliaeth ar ei mwyaf gobeithiol a’i mwyaf pwerus.

Wrth i mi baratoi ar gyfer ymddeoliad, rwy’n myfyrio nid yn unig ar fy nhaith fy hun, ond hefyd ar ddyfodol proffesiwn rwy’n falch iawn o fod wedi bod yn rhan ohono. Mae hyn yn teimlo’n arbennig o bwysig eleni wrth i ni nodi Diwrnod Rhyngwladol y Fydwraig a’i thema, ‘Un Filiwn yn Fwy o Fydwragedd’.

I mi, nid gyrfa yn unig yw bydwreigiaeth, ond galwad sy’n gofyn am wydnwch a thosturi, a chred ddofn yng nghryfder menywod a theuluoedd. Dros y blynyddoedd, rwyf wedi cefnogi cyfrif di-ri o enedigaethau, pob un yn unigryw ac yn bwysig. Rwyf wedi rhannu eiliadau o lawenydd mawr, gan sefyll ochr yn ochr â theuluoedd yn rhai o eiliadau mwyaf arwyddocaol eu bywydau, ond hefyd wedi llywio cyfnodau o ansicrwydd mawr.

Pan ddechreuais fy hyfforddiant, roedd gofal mamolaeth yn edrych yn wahanol iawn. Rwyf wedi gweld arferion yn esblygu, technoleg yn datblygu a’n dealltwriaeth o ofal yn dyfnhau, ond mae calon bydwreigiaeth yn aros yr un fath. Mae’n ymwneud ag ymddiriedaeth ac eiriolaeth, gofalu am y person, nid dim ond cefnogi’r enedigaeth.

Yn hwyrach yn fy ngyrfa, camais i rôl arwain wahanol fel Arweinydd Gwybodeg Clinigol Mamolaeth yn Iechyd a Gofal Digidol Cymru (IGDC). Yn y rôl hon, cefnogais ofal mamolaeth mewn ffyrdd newydd, gan helpu i lunio systemau digidol sy’n cefnogi gofal mwy diogel, mwy effeithiol ac yn fwy tosturiol. Fe atgyfnerthodd rywbeth rwy’n credu ynddo’n gryf: bod dyfodol bydwreigiaeth yn dibynnu nid yn unig ar ofal ymarferol, ond ar ba mor dda y byddwn yn defnyddio offer digidol i gefnogi bydwragedd a’r teuluoedd y maent yn gofalu amdanynt.

Ni allai’r thema ‘Un Filiwn yn Fwy o Fydwragedd’, sy’n tynnu sylw at y prinder byd-eang o fydwragedd, fod yn bwysicach. Mae bydwragedd yn hanfodol wrth ddarparu gofal mamolaeth effeithiol, achub bywydau a grymuso menywod. Yn fy marn i, nid yw buddsoddi mewn bydwragedd yn ddewisol; mae’n sylfaenol i iechyd cymunedau.

Ar ôl oes mewn ymarfer, rwy’n deall y manteision a’r heriau fel ei gilydd. Gall y gwaith fod yn heriol yn emosiynol ac yn gorfforol. Ond mae hefyd yn hynod o ystyrlon. Nid oes dim tebyg i wybod eich bod wedi chwarae rhan wrth ddod â bywyd newydd i’r byd. Mae’r ymdeimlad hwnnw o bwrpas wedi aros gyda mi drwy gydol fy ngyrfa.

Wrth edrych tua’r dyfodol, rwy’n teimlo’n obeithiol ac yn bryderus. Rwy’n obeithiol oherwydd rwy’n gweld pobl angerddol yn dod â thipyn o egni a syniadau newydd i’r proffesiwn, ond rwy’n bryderus hefyd gan fod angen i ni wneud mwy i’w cefnogi. Mae recriwtio, hyfforddi a chadw bydwragedd yn heriol mewn proffesiwn sydd dan bwysau parhaus.

Yn fy rôl rwyf bellach yn deall bod angen trawsnewid digidol sy’n gweithio i staff ar y rheng flaen, gan ddarparu systemau sy’n lleihau baich, yn gwella diogelwch, ac yn rhoi mwy o amser i fydwragedd ganolbwyntio ar fenywod a theuluoedd.

Pe gallwn rannu un neges gyda’r rhai sy’n ystyried bydwreigiaeth, byddai hi’n un syml: byddwch yn gwneud gwahaniaeth ym mywydau pobl, ac ni fyddwch byth yn difaru hynny. Ac i’r rhai sydd eisoes yn fydwragedd, mae eich gwaith yn bwysicach nag y gallech sylweddoli.

Wrth i mi ymddeol o’m rôl, rwy’n gwneud hynny gyda diolchgarwch, diolchgarwch i’r cydweithwyr a ddaeth yn ffrindiau am oes, ac i’r teuluoedd a roddodd eu hymddiriedaeth ynof.

Mae Diwrnod Rhyngwladol y Fydwraig yn amser i ddathlu, ond mae hefyd yn amser i godi llais. Nid targed yn unig yw un filiwn yn fwy o fydwragedd; mae’n angenrheidiol ar gyfer genedigaethau mwy diogel, teuluoedd cryfach a dyfodol mwy iach.

Er fy mod yn ymddeol, byddaf bob amser yn fydwraig yn fy nghalon.