Cenhadaeth 1: Darparu Platfform ar gyfer galluogi trawsnewid digidol

Mae Llywodraeth Cymru wedi comisiynu IGDC i ddatblygu saernïaeth darged genedlaethol ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru, ac achos dros fuddsoddi strategol. Y saernïaeth yw'r sylfaen ar gyfer data iechyd a gofal cysylltiedig, yn ogystal â gwasanaethau digidol integredig.

Drwy sefydlu tirwedd systemau strategol, sy'n cael ei gyrru gan bolisi ar gyfer GIG Cymru, bydd y saernïaeth darged genedlaethol yn seiliedig ar safonau agored ac arfer gorau'r diwydiant. Bydd yn galluogi golwg ddi-dor, sy'n canolbwyntio ar y claf, ar daith iechyd a gofal.

Ar hyn o bryd, mae'r dirwedd systemau yn amrywiol ac yn gymhleth, gydag anghysondebau o ran dull a nifer fawr o integreiddiadau rhwng systemau. Mae'r saernïaeth newydd yn ceisio mynd i'r afael â'r heriau hyn drwy fabwysiadu dull mwy unedig ac effeithlon.

Cadarnhawyd dull strategol lefel uchel gyda Llywodraeth Cymru, gan osod sylfaen glir ar gyfer cynnydd a sicrhau cyd-fynd â blaenoriaethau cenedlaethol. Daeth penodi Prif Bensaer Digidol ym mis Medi ag arbenigedd hanfodol i arwain y gwaith. I gefnogi'r gwaith hwn, caffaelwyd trwydded Cymru gyfan ar gyfer offer saernïaeth menter safonol y diwydiant, gan roi'r offer sydd eu hangen ar y prosiect i yrru'r trawsnewidiad ymlaen.

Gan adeiladu ar y cynnydd hwn, datblygwyd dull llywodraethu i gydamseru strwythurau cenedlaethol a lleol, gan feithrin eglurder a chysondeb wrth wneud penderfyniadau. Arweiniodd yr ymdrech hon at greu map ffordd cyflawni chwe cham cynhwysfawr, a gyflwynwyd i Lywodraeth Cymru ym mis Rhagfyr, gan nodi carreg filltir arwyddocaol wrth lunio dyfodol systemau iechyd a gofal cymdeithasol cysylltiedig.

Mae ymgysylltu â rhanddeiliaid wedi bod yn flaenoriaeth barhaus drwyddi draw. Mae diweddariadau rheolaidd yn cynnwys briffiau misol i Gyfarwyddwyr Digidol a diweddariadau i Lywodraeth Cymru. Ers mis Rhagfyr, mae diweddariadau misol hefyd wedi cael eu darparu i Lywodraeth Cymru, ochr yn ochr â diweddariadau bob deufis i Fwrdd AIA IGDC er mwyn cynnal tryloywder a chydlyniad.

Mae saernïaeth darged genedlaethol yn un o'r meysydd lle byddai Llywodraeth Cymru yn hoffi gweld cyflymder cyflawni cynyddol. Rydym yn caffael cyflenwr i'n cefnogi i ddogfennu'r dirwedd saernïol bresennol ar draws GIG Cymru, diffinio nifer o gyflyrau targed posibl yn y dyfodol ar y cyd a datblygu mapiau ffyrdd ategol i lywio'r achos buddsoddi strategol.

Mae'r Rhaglen Adnodd Data Cenedlaethol (NDR) yn fenter gydweithredol sy'n sefydlu saernïaeth data unedig ac yn annog datblygu sgiliau dadansoddi data ledled Cymru. Wedi'i bweru gan dechnoleg Google Cloud, mae'r platfform data cenedlaethol sengl hwn yn gwella mynediad at ddata clinigol, gweithredol ac ymchwil, gan fod o fudd i gleifion a gwasanaethau fel ei gilydd yn y pen draw.

Yn alluogwr allweddol ar gyfer cofnod iechyd a gofal cymdeithasol digidol cysylltiedig, mae'r NDR yn sicrhau bod gwybodaeth berthnasol ar gael i'r unigolion cywir ar yr amser cywir. Mae storfa ddata ddiogel ac effeithlon y platfform yn lleihau costau rheoli ac yn cefnogi cydweithio gwell rhwng timau. Mae mynediad at wybodaeth a thueddiadau cleifion yn galluogi darparwyr gofal iechyd i wneud penderfyniadau gwybodus.

Mae'r NDR yn hanfodol i'n trawsnewidiad i saernïaeth agored, sy'n seiliedig ar y cwmwl. Bydd yn ein galluogi i harneisio data yn fwy effeithiol a diogel, tra hefyd yn galluogi mabwysiadu technolegau sy'n dod i'r amlwg fel deallusrwydd artiffisial a dadansoddeg uwch.

Mae'r platfform yn cynnwys cydrannau hanfodol fel yr Ystorfa Data Gofal (CDR) a'r Platfform Data a Dadansoddeg Cenedlaethol (NDAP), sy'n hwyluso integreiddio a rhyngweithredu di-dor. Mae nodweddion allweddol, gan gynnwys rheoli API, yn sicrhau cysondeb ar draws systemau ac yn cefnogi gofynion data Cymru gyfan.

Rydym yn cefnogi byrddau iechyd ac ymddiriedolaethau i ddefnyddio platfform NDR a gwasanaethau i integreiddio swyddogaethau newydd yn eu blaengynlluniau a chyflawni mapiau ffyrdd cenedlaethol a lleol wedi’u halinio.

Mae'r rhaglen Adnodd Data Cenedlaethol (NDR) yn parhau i wneud cynnydd o ran gwella rhyngweithredadwyedd rhwng systemau iechyd a gofal cymdeithasol, gan wneud data yn haws i'w gyrchu a'i ddadansoddi mewn modd diogel, sicr a moesegol. Mae data sydd wedi'i storio yn y platfform NDR wedi'i ddarparu i bartneriaid cyflawni i'w ddadansoddi, trwy'r NDAP ac mae'n cael ei rannu rhwng partneriaid, fel Gweithrediaeth y GIG a Bwrdd Iechyd Addysgu Powys. Gan bellach ddarparu'r gallu data a dadansoddeg iechyd a gofal mewn platfform cwmwl byw, gan gefnogi mewnwelediadau sy'n seiliedig ar ddata a gwella canlyniadau cleifion, ffocws IGDC yn ystod y cyfnod hwn yw symud i weithrediadau busnes fel arfer, caffael mwy o ddata i'r platfform a gwasanaethau rheoli API fel y gall partneriaid a chyflenwyr gysylltu'n haws â'n saernïaeth i rannu data. Mae'r garreg filltir i ddechrau llwytho data a dogfennau hanesyddol i'r platfform NDR wedi'i chyrraedd.

Mae'r cerrig milltir allweddol a gyflawnwyd yn cynnwys yr asesiad opsiynau ar gyfer symud y geiriadur data presennol i blatfform newydd. Yn ogystal, o ystyried mudo data o systemau cenedlaethol yn llwyddiannus drwy Google Transfer Appliance, a datblygu a chwblhau'r Pecyn Cymorth Caffael Data a'r Pecyn Cymorth Safonau, mae'r rhaglen NDR yn parhau i sicrhau defnydd effeithiol o'r offer diweddaraf sydd ar gael drwy Google Cloud Platform (GCP) ac i ymgorffori arfer gorau o bob cwr o'r DU. Mae cydweithio â'r Corff Safonau Cofnodion Proffesiynol (PRSB) wedi meithrin dysgu ar y cyd a dulliau cydlynol.

Mae cynnydd i ddechrau mudo data o warws data cenedlaethol presennol IGDC i'r NDAP wedi'i gyflawni trwy'r gwaith prawf-o-gysyniad a chwblhau'r broses o ôl-lwytho data, gan y teclyn trosglwyddo. Yn ystod mis Tachwedd 2024, roedd yn angenrheidiol i'r Prosiect CDR ailgwmpasu ac ailbroffilio'r cynllun cyflawni. Mae'r cynllun diwygiedig ar gyfer CDR yn parhau i fod yn heriol, oherwydd amserlenni a dibyniaethau ePMA. Fodd bynnag, mae'r ddwy raglen yn parhau i weithio'n agos.

Mae cynnydd wedi'i wneud ar safonau Adnoddau Rhyngweithredadwyedd Gofal Iechyd Cyflym (FHIR), gyda phedair safon wedi'u cyhoeddi ac ar gael yn ogystal â gwaith heb ei gynllunio. Mae'r Cofnod Meddyginiaethau a Rennir (SMR) wedi'i ddefnyddio'n llwyddiannus mewn cynhyrchiad. Mae cofnodion demograffig hefyd yn fyw a rhagwelir y bydd Profi Derbyniad Defnyddwyr (UAT), sicrwydd a chwblhad ym mis Ebrill 2025.

Mae prosiect sy'n helpu cymunedau ledled Cymru i ddatblygu sgiliau maeth gwell wedi'i wella trwy fewnwelediadau sy'n seiliedig ar ddata, gan ddiolch i Raglen Ddysgu Dadansoddeg (ALP) yr Adnodd Data Cenedlaethol. Mae'r fenter 'Sgiliau Maeth am Oes', a gyflwynir gan ddeietegwyr y GIG, bellach yn defnyddio dangosfwrdd i olrhain effaith—arloesedd a wnaed yn bosibl gan garfan ALP y llynedd, a ddarparodd yr arbenigedd technegol mewn digideiddio a delweddu data. Darllenwch fwy yma.

Fel sefydliad digidol modern, mae'r disgwyliadau cynyddol o ran ymateb, cyflymder, hyblygrwydd ac addasrwydd i amrywiadau yn y galw yn gwneud mabwysiadu datrysiadau cwmwl yn gynyddol apelgar. Mae'r dulliau hyn yn cyd-fynd â model gwasanaeth sy'n canolbwyntio ar gynnyrch, gan gynnig hyblygrwydd gwell mewn gwasanaeth a chymorth, wrth groesawu ymrwymiad IGDC i saernïaeth agored ac athroniaethau mynediad at ddata.

Ar ben hynny, mae'r sefydliad yn wynebu pwysau cynyddol oherwydd chwyddiant digidol. Dros y pum mlynedd diwethaf, mae'r costau sy'n gysylltiedig â thrwyddedau a gwasanaethau seilwaith ffisegol wedi codi'n sylweddol. Mae newid i seilwaith a gynhelir yn y cwmwl yn hwyluso defnydd gwell o dechnolegau ffynhonnell agored, gan leihau dibyniaeth ar drwyddedau meddalwedd perchnogol a pharatoi'r ffordd ar gyfer arbedion yn y dyfodol.

Eleni, rydym wedi symud ein systemau profi a datblygu i blatfform cwmwl newydd, gan arwain at arbedion parhaus o £166,000 y flwyddyn. Mae contractau newydd wedi cael eu dyfarnu i ddarparwyr cyflwyno apiau a darparwyr Gweinyddion Rhithwir, gan arwain at osgoi costau o £3.8m i GIG Cymru. Yn y chwarter cyntaf, cwblhawyd y gweithgareddau datgomisiynu ar gyfer ein cyfleuster canolfan ddata etifeddol, yn dilyn ein prosiect mudo canolfan ddata llwyddiannus, gan alluogi seilwaith cadarn ar y safle wrth i ni drosglwyddo ein gwasanaethau i'r cwmwl. Rydym hefyd bron â chwblhau mudo i ddatrysiad wrth gefn all-lein mwy cadarn i ddarparu gwell amddiffyniad yn erbyn seiber-ymosodiad fel ymosodiad meddalwedd wystlo. Mae gennym hefyd raglen barhaus o uwchraddio ac ailosod ar gyfer ein seilwaith er mwyn cynnal cefnogaeth a diweddariadau diogelwch gan ein gwerthwyr.

Cafodd achos Busnes y Cwmwl ei gwblhau, ei gymeradwyo gan Fwrdd AIA a'i gyflwyno i Lywodraeth Cymru, sydd wedi cytuno i ddarparu cyllid cychwynnol am gyfnod o ddwy flynedd ariannol. Felly, bydd y prif weithgareddau ar gyfer y flwyddyn nesaf yn gysylltiedig â'n Rhaglen Pontio i'r Cwmwl (CTP) sydd newydd ei sefydlu. Bydd hon yn rhaglen tair blynedd, gyda'r rhan fwyaf o'r gweithgareddau yn y flwyddyn gyntaf yn darganfod/cynllunio a sicrhau bod gennym seilwaith a phrosesau cwmwl cadarn i gefnogi'r mudo.

Fel rhan o'r gwaith hwn, bydd buddsoddiad sylweddol mewn hyfforddiant staff wrth i ni groesawu ffordd newydd o weithio a chyflwyno meddalwedd ffynhonnell agored lle bo'n ymarferol fel rhan o'r cyfnod pontio. Mae rhai penodiadau allweddol i'r CTP eisoes wedi'u gwneud, gydag eraill yn dilyn ddechrau'r flwyddyn nesaf. Mae ymarfer cyn-gaffael wedi'i gwblhau i benderfynu ar y dull a ffefrir ar gyfer caffael partneriaid masnachol ar gyfer y CTP. Mae allbwn y gwaith hwn yn cael ei ddefnyddio i lywio ein caffael a fydd yn digwydd yn hanner cyntaf y flwyddyn ariannol nesaf.

Mae IGDC yn gyfrifol am Fframwaith Llywodraethu Gwybodaeth sy’n helpu i fonitro a gwella dealltwriaeth a chyfrifoldeb Llywodraethu Gwybodaeth yng Nghymru. Heb fframwaith, mae'r her o sicrhau bod gwybodaeth ar gael i wasanaethau sy'n darparu iechyd a gofal yn mynd yn llawer anoddach.

Cytundeb Rhannu Gwybodaeth Bersonol Cymru (WASPI) – Mae’r fframwaith hwn wedi parhau i dyfu trwy gynnydd y gwaith i ddod yn God Ymddygiad Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth, datblygu system ddigidol i sefydliadau ddigideiddio eu cytundebau rhannu gwybodaeth a rhannu templedi newydd cyn pen-blwydd y fframwaith yn 20 yn 2025.

Pecyn Cymorth Llywodraethu Gwybodaeth Cymru – Mae’n parhau i ddarparu ymarferoldeb gwell ac i weithredu newidiadau a gynigiwyd gan randdeiliaid. Mae hyn wedi cynnwys cefnogi Fferyllfeydd Cymunedol gyda’r pecyn cymorth Llywodraethu Clinigol Fferyllfeydd. Bydd datblygiadau’r platfform yn y dyfodol yn galluogi ehangu i randdeiliaid ychwanegol sydd angen darparu sicrwydd llywodraethu gwybodaeth wrth brosesu data personol.

Gwasanaeth Cymorth Swyddog Diogelu Data – Mae hwn wedi bod yn cyflwyno Fferyllfeydd Cymunedol i’r gwasanaeth newydd, gan ddarparu cyngor a chymorth tebyg i’r hyn a gynigir i Feddygfeydd Teulu. Ar hyn o bryd, mae 84% o bractisiau meddygon teulu a 9% o fferyllfeydd cymunedol yng Nghymru yn tanysgrifwyr.

Teclyn Archwilio Integredig Deallus Cenedlaethol – Mae’n parhau i fonitro mynediad amhriodol posibl i gofnodion clinigol ar gyfer llawer o systemau cenedlaethol. Mae hyfforddiant wedi’i gynnal gyda’r arweinwyr llywodraethu gwybodaeth i atgoffa am ymarferoldeb a manteision yr offeryn hwn.

Fframwaith Polisi Data Cenedlaethol – Mae’n hanfodol i wireddu uchelgeisiau i wneud defnydd gwell o ddata iechyd a gofal. Mae angen i’r safbwynt polisi data gael ei sefydlu gan Weinidogion Cymru drwy Lywodraeth Cymru. Mae IGDC wedi bod yn cefnogi ac yn codi ymwybyddiaeth o’r angen am weithredu.

Adnodd Data Cenedlaethol (NDR) – Cyhoeddwyd arteffactau Fframwaith Llywodraethu Gwybodaeth yr NDR i randdeiliaid, gan gynnwys dogfennau, canllawiau a thempledi. Rhannwyd hefyd Asesiadau Effaith ar Ddiogelu Data perthnasol, Cytundeb Rheolwr ar y Cyd, a Defnydd Derbyniol gwasanaethau NDR.

Tîm Llywodraethu Gwybodaeth IGDC – Llwyddodd i gwblhau achrediad IGDC i BS10008, sef y Safon Brydeinig ar bwysau tystiolaethol a derbynioldeb cyfreithiol gwybodaeth electronig. Cynhelir yr archwiliad nesaf ym mis Rhagfyr 2025.

Ffigur: Ceisiadau Rhyddid Gwybodaeth (Ebrill 2024 – Mawrth 2025).
Yn ystod y cyfnod hwn, derbyniwyd 68 o geisiadau. O’r rhain, ymatebwyd i 94% o fewn yr amserlen statudol, tra ymatebwyd i dri chais y tu allan i’r terfyn amser.

Derbyniwyd 30 o Geisiadau Mynediad at Ddata gan y Testun yn ystod y cyfnod hwn, a phob un wedi’u hateb o fewn yr amserlen statudol. Cawsom hefyd 4 cais Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol, 3 cais gan yr heddlu ac asiantaethau eraill o dan Atodlen 2 y Ddeddf Diogelu Data, ac 1 cais Hawliau Unigol arall – pob un wedi’u hateb yn brydlon.

Torriadau Llywodraethu Gwybodaeth – Cofnodwyd 14 digwyddiad ar y system rheoli digwyddiadau yn ystod y flwyddyn ariannol. Nid oedd unrhyw un ohonynt yn adroddadwy i Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth.

Drwy gydol y flwyddyn ddiwethaf, mae ein ffocws parhaus ar gyflawni a gwella gwasanaethau wedi arwain at gyflawniadau sylweddol. Mae'r Platfform Profiad Digidol bellach wedi'i weithredu'n llawn ar gyfer staff IGDC, mae metrigau allweddol wedi'u sefydlu ac mae gwelliannau i brofiad y defnyddiwr terfynol wedi'u gwneud drwy gydol y flwyddyn. Mae mudo Gweithrediaeth GIG Cymru a Chydweithredieth Iechyd GIG Cymru i gefnogaeth IGDC bellach wedi'i gwblhau. Mae sawl grŵp staff arall wedi cael eu mudo'n llwyddiannus, a darparwyd cefnogaeth ar gyfer adleoliadau gweithle lluosog.

Mae mwy nag 80% o'r ystâd gyfrifiadurol a gefnogir bellach yn rhedeg y system weithredu ddiweddaraf (Windows 11). Mae'r gwaith o adnewyddu'r caledwedd yn parhau ar gyflymder, gyda bron i 6,500 o gyfrifiaduron wedi'u huwchraddio. Maes ffocws mawr fu cefnogi rhaglen system glinigol meddygon teulu, ac mae'r tîm wedi helpu'n llwyddiannus i fudo systemau clinigol ar gyfer dros 50 o feddygfeydd teulu.

Mae cyflwyno dyfeisiau modern a dilysu biometrig fesul cam wedi dechrau fel rhan o'r gwaith i foderneiddio a gwella profiad digidol y defnyddiwr terfynol. Mae'r tîm wedi dylunio a chefnogi'r gwaith o ddarparu cyfleuster 'Dyfodol Digidol' o'r radd flaenaf ym mhencadlys IGDC.

Wrth edrych ymlaen, rydym wedi amlinellu nodau ar gyfer y dyfodol i wella ein gwasanaethau ymhellach:

• Dylunio, datblygu a chyflwyno llwyfannau, systemau a gwasanaethau digidol
• Cefnogi eraill i ddylunio, datblygu a chyflwyno llwyfannau, systemau a gwasanaethau digidol
• Cefnogi datblygiad a gweithredu safonau cyffredin ar gyfer llwyfannau, systemau a gwasanaethau digidol
• Cynghori a chynorthwyo Gweinidogion Cymru mewn perthynas â diogelwch llwyfannau, systemau a gwasanaethau digidol
• Cefnogi datblygiad y gweithlu digidol